Мы ўжо пісалі аб двух кампаніях, якія займаюцца прыватнай касманаўтыкай ў Расеі: «КосмаКурс» і «Лін Індастрыял», аднак сёння гаворка пойдзе не аб кампаніі, а аб праекце энтузіястаў з Расіі, якія вырашылі запусціць спадарожнік, выкарыстоўваючы толькі свае сілы і краудфандынгавыя пляцоўкі. Мы пагаварылі з Аляксандрам Шаенка, кіраўніком праекта «Маяк», і даведаліся падрабязнасці.

by29-pershaprahodtcy-pryvatnai-kasmanaytykі-y-rasіі-maiak_02

Аляксандр Шаенка

by29-pershaprahodtcy-pryvatnai-kasmanaytykі-y-rasіі-maiak_03

— Раскажыце, калі ласка, пару слоў пра сябе і сваёй камандзе.

— Я, Аляксандр Шаенка, кіраўнік праекта «Маяк», інжынер, больш за дзесяць гадоў працуючы ў касмічнай галіне. Прыняў удзел у распрацоўцы ракет-носьбітаў «Ангара-А5» і KSLV-1, айчыннай касмічнай абсерваторыі «Мілліметрон», прыватнага расійскага спадарожніка DX1 кампаніі Dauria Aerospace. Быў галоўным канструктарам ў камандзе «Селенаход», адзіным расійскім удзельнікам конкурсу Google Lunar XPRIZE. Кандыдат тэхнічных навук, выкладаў у МДТУ ім. Баумана (заўвага: Маскоўскі дзяржаўны тэхнічны універсітэт імя М. Э. Баўмана). У цяперашні час кірую адукацыйнай праграмай «Сучасная касманаўтыка» у Ўніверсітэце машынабудавання. Заснавальнік суполкі «Твой сектар космасу».

by29-pershaprahodtcy-pryvatnai-kasmanaytykі-y-rasіі-maiak_04by29-pershaprahodtcy-pryvatnai-kasmanaytykі-y-rasіі-maiak_05

by29-pershaprahodtcy-pryvatnai-kasmanaytykі-y-rasіі-maiak_06

Каманда «Маяка»

— У каго ўзнікла ідэя стварыць «Маяк»?

— Цяпер праект «Маяк» ужо вядомы, пра яго пішуць артыкулы і здымаюць тэлеперадачы, аднак мала хто ведае, з чаго ён пачаўся. Калі я ў самым канцы 2013 года праводзіў лекцыю пра гісторыю касманаўтыкі, да мяне падышоў адзін з яе арганізатараў, Аляксей Стацэнка, і спытаў: «А ці можна запусціць у космас цэглу?». «Можна, — адказаў я, — але навошта, бо яго ж ніхто не ўбачыць. Значна цікавей запусціць тое, што будзе бачна». З гэтай размовы нарадзілася думка запусціць у космас піраміду, якая стане самай яркай зоркай на начным небе Зямлі і будзе бачная ва ўсім свеце.

by29-pershaprahodtcy-pryvatnai-kasmanaytykі-y-rasіі-maiak_07

Каманда і спадарожнік

— Як збіралі каманду?

— Пачатак збору каманды быў пакладзены вось гэтым запісам ў супольнасці «Твой сектар космасу».

by29-pershaprahodtcy-pryvatnai-kasmanaytykі-y-rasіі-maiak_08

— Якія мэты вашага праекта?

— Галоўныя мэты:

  1. Паказаць на практыцы, што космас стаў бліжэй і даступней, і запуск касмічнага апарата можа быць ажыццяўлены нават сябрамі і аднадумцамі.
  2. Выпрабаванне ў рэальным палёце аэрадынамічнай тармазной прылады, якая ў далейшым можна будзе выкарыстоўвацца для звесткі з арбіты касмічнага смецця.
  3. Атрыманне новых звестак пра шчыльнасць паветра на вялікай вышыні і выкарыстанне як эталоннага аб’екта для праверкі разлікаў бачнай зорнай велічыні.
by29-pershaprahodtcy-pryvatnai-kasmanaytykі-y-rasіі-maiak_09

«Маяк» на арбіце

— Як шукалі сродкі на праект? Ёсць інвестар?

— Усе сродкі на праект першапачаткова збіраліся з дапамогай краудфандынга. У Расіі мы паспяхова правялі дзве кампаніі для правядзення неабходных выпрабаванняў, нядаўна запусцілі кампанію на Кікстарцеры для вытворчасці лётнага ўзору.

— На якой стадыі праект? Ужо вядома дата запуску спадарожніка?

— На дадзены момант мы праводзім выпрабаванні, неабходныя для арбітальнага запуску спадарожніка. Справаздачамі аб праведзеных тэстах мы дзелімся на старонцы нашай апошняй кампаніі на Бумстарцеры. Запуск запланаваны на жнівень 2016 года.

by29-pershaprahodtcy-pryvatnai-kasmanaytykі-y-rasіі-maiak_10

Выпрабаванні сістэмы раскрыцця

— «Маяк» будзе відаць з паўднёвага або паўночнага паўшар’я? Навошта прыкладанне для пошуку «Маяка», калі гэтая «зорка» будзе і так самой яркай на небе?

— «Маяк» будзе рухацца па сонечна-сінхроннай арбіце, таму яго змогуць назіраць з любой кропкі свету. Аб’ект, які знаходзіцца на такой арбіце, праходзіць над любой кропкай зямной паверхні прыблізна ў адзін і той жа мясцовы сонечны час некалькі разоў. Прыкладанне створана як раз для таго, каб «злавіць» наш «Маяк», калі ён у чарговы раз будзе пралятаць над нашай галавой.

— Да «Маяка» былі іншыя настолькі яркія касмічныя апараты?

— Так, вядома. Самым яркім быў праект «Знамя-2».

— Аэрадынамічную тармазную прыладу можна будзе ўсталяваць на любы спадарожнік? Колькі часу зойме вывад спадарожніка з арбіты з выкарыстаннем гэтай прылады?

— Так, аэрадынамічную тармазную прыладу можна будзе паставіць на любы спадарожнік, аднак эфектыўна яно будзе працаваць на вышынях над Зямлёй да адной тысячы кіламетраў. Падчас спуск з арбіты залежыць ад вышыні арбіты, масы спадарожніка і плошчы аэрадынамічнай тармазной прылады. Для прыкладу, «Маяк», масай чатыры кілаграмы і з плошчай мідэля тармазной прылады парадку чатырох квадратных метраў, сыходзіць з арбіты вышынёй 550 км за месяц.

— Якія самыя вялікія цяжкасці сустракаліся ў вас пры працы над праектам?

— Самая вялікая цяжкасць — гэта арганізацыя працы энтузіястаў.

— Дзяржава вас падтрымлівае? Калі так, то як?

— Так. Сярод іншых студэнцкіх праектаў мы атрымалі ад Раскосмаса магчымасць спадарожнага запуску нашага спадарожніка на іх ракета-носьбіце.

— З якімі кампаніямі супрацоўнічаеце?

— У нас ёсць некалькі асноўных тэхнічных партнёраў, якія падаюць свае лабараторыі і стэнды для тэставання. Сярод асноўных: МАМІ (Універсітэт машынабудавання), ЦПТА (Цэнтр перспектыўных тэхналогій і апаратуры), крама правільных ліхтароў «Суперліхтар», арганізатар палётаў у стратасферу «Блізкі космас».

by29-pershaprahodtcy-pryvatnai-kasmanaytykі-y-rasіі-maiak_11

Партнёры

— Якія планы на будучыню?

— Пакараць космас.

by29-pershaprahodtcy-pryvatnai-kasmanaytykі-y-rasіі-maiak_12

Кіраўнік аддзела псіхалагічнай разгрузкі


Калі вам цікавы праект, вы можаце падтрымаць яго на Кікстарцеры, а за поспехамі праекта сочыце ў групе УКантакце.

BE_Brest-Belarus

Брэст

Беларусь